
واحد آموزش گروه صنایع BTS جهت ارتقا دانش مهندسین و مجریان فعال در صنعت تأسیسات، اقدام به تولید پادکست (فایلهای صوتی) نموده است.
در این پادکستها درباره موارد زیر صحبت خواهد شد:
• معرفی لولههای پنج لایه و اجزای آن
• مزیت لولههای BTS
• معرفی پلیمر PE-X و تفاوت بین PE-Xa، PE-Xb و PE-Xc
• معرفی پلیمر PE-RT و تفاوت بین PE-RT type (I) و PE-RT type (II)
• معرفی آزمونهای استاندارد لوله و اتصالات پنج لایه
• مجموعه نکات لازم برای طراحی سیستم آبرسانی
• مجموعه نکات فنی و اجرایی سیستم آبرسانی
• مجموعه نکات لازم برای طراحی سیستم گرمایش از کف
• مجموعه نکات فنی و اجرایی سیستم گرمایش از کف
* همراهان گرامی لطفاً سؤالات فنی و اجرایی و همچنین پیشنهادهای خود را با ما در میان بگذارید تا در پادکستهای بعدی به آنها پاسخ داده شود.*
پادکست شماره 1: مشخصات و مزیت لوله پنج لایه BTS
بهطورکلی لولههای پنجلایه بر اساس پلیمرهایی که در ساخت استفاده میشود به سه دسته طبقه بندی میشوند:
دسته اول PE-RT / AL / PE-RT دسته دوم PE-X / AL / PE-X و دسته سوم PE-X / AL / PE-RT
لولههای BTS از نوع PE-Xb / AL / PE-RT (Type II) هست و تولید لولهها با فرآیند کنترل کیفی دقیق و بر اساس معیارها و آزمونهای مشخص صورت میگیرد.
در لولههای BTS
لايه داخلي از جنس PE-Xb هست. این پلیمر از پلیاتیلن مشبک شده به روش سیلانی تولید میشود. PE-Xb براي مصارف آب آشاميدني و سیستمهای سرمایشی – گرمایشی مناسب است. از ویژگیهای مهم اين لايه، سطـح صاف بالا و صيقلي بودن است که از افت فشار، رسوب گذاری و خوردگی درون لوله جلوگيري ميکند.
لايه خارجي از جنس (PE-RT(Type II هست. این لایه با پایه پلیاتیلنی باعث محافظت بهتر مکانيکي و شیمیایی لوله در برابر ضربه خارجی و خراشيدگي میشود و همچنین صدمات ناشي از فرآيندهاي الکتروشيـميايي لوله با مواد خارجی مانند مواد درون خاک را کاهش میدهد.
لايه مياني از جنس آلياژ آلومينيوم هست و از لوله در برابر نفوذ اکسيژن و نور محافظت میکند. همچنين این لایه انعطاف و مقاومت مکانيکي قابل قبولي را در هنگام اجرا دارد. لایه آلومینیوم باید دارای استحکام کششی 100 مگاپاسکال و حداقل میزان افزایش طول در نقطه پارگی 20% باشد.
جوش لایه آلومینیوم لولههای پنج لایه BTS جوش لببهلب به روش التراسونیک است که بهوسیله ارتعاشات مکانیکی مافوق صوت انجام میشود و دو لبه آلومینیوم به یکدیگر جوش میخورد.
لايه پيوندي از يک چسب قوي از مواد پلیاتیلنی است که لايه آلومينيوم را به لايه داخلي و خارجي پيوند ميدهد. چسب مورد استفاده در لولههای BTS به گونه است که دمای بالا را برای مدت زمان طولانی تحمل و یکپارچگی و مقاومت بین لایههای لوله را حفظ میکند.
لولههای BTS از سایز 16 تا 32 میلیمتر بهصورت رول لوله به ترتیب در متراژهای 200 الی 50 متری تولید و در سایزهای 40، 50 و 63 بهصورت شاخههای 5 متر و 25 سانتیمتری تولید و عرضه میشود.
قطر خارجی، ضخامت جداره، ضخامت آلومینیوم و قطر داخلی لولههای BTS مطابق با استاندارد است.
حداکثر فشار کاری لولههای پنج لایه BTS bar 10 و حداکثر دما 95 درجه سانتیگراد است.
از مزیتهای لولههای پنج لایه BTS میشود به این موارد اشاره کرد:
• وزن کم و عمر طولانی به علت تلفیق پلیمر و فلز آلومینیوم
• حمل و نقل و انبارش آسان به علت رول بودن سایزهای 16 الی 32 در متراژهای بالا
• سهولت اجرا و شکلپذیری مناسب به علت استفاده از پلیمرPE-X در لایه داخلی و پلیمر PE-RT در لایه خارجی
• مقاومت مکانیکی و شیمایی بالا به علت استفاده از پلیمر PE-RT در لایه خارجی
• کاهش خطاي اجرا و خطاي فردي
• کاهش زمان و هزينه اجرا به علت خم شدن لوله با دست و کاهش تعداد اتصالات مورد استفاده
• عدم تغییر در رنگ و بوی آب به علت استفاده از PE-X در لایه داخلی
• مقاوم در برابر نفوذ اکسیژن و ضریب انبساط طولی پائین به علت استفاده از آلومینیوم
• ضریب هدایت حرارتی ایده آل و تحمل حرارت و فشار بهطور مداوم پلیمر و فلز آلومینیوم
• افت فشار کم، مقاوم در برابر رسوبگذاری و خوردگی به علت استفاده از PE-X در لایه داخلی و صافی سطح بالای داخل لوله
• کاهش صداهای نامطلوب سیستم مانند ضربه قوچ
پادکست شماره 2 : معرفی پلیمر PE-X
پلیمر (یا به فارسی بسپار) PE-X از پلیمر پلی اتیلن طی فرایند شبکهای کردن (Crosslinking) به دست میآید.
شبکهای کردن یعنی ایجاد اتصال عرضی بین زنجیرههای پلیمری، بهگونهای که ساختار خطی تبدیل به ساختار شبکهای شود.
لولههای پلیاتیلن مشبک در مقایسه با لولههای پلیاتیلن معمولی دارای مقاومت مکانیکی بالاتر، سختی بیشتر و مقاومت شیمیایی و فیزیکی بالاتر در دمای ᵒC95 هستند.
شبکهای شدن به روشهای گوناگون قابل اجرا است که سه روش اصلی برای تولید لولههای PEX وجود دارد:
• روش انگل یا پراکسیدی برای تولید PE-Xa
• روش سیلانی برای تولید PE-Xb
• روش تشعشعی یا تابشی برای تولید PE-Xc
حروف a, b, c صرفاً با هدف تشخیص فرآیند ساخت PE-X قرار داده شده و هیچ ارتباطی با کیفیت یا درجهبندی اجرایی PE-X ندارد. به عبارت دیگر PE-X با روش تولید متفاوت باید در محدوده فشار و دما، حداقل شعاع خم و ضخامت مجاز دیواره لوله مطابق استاندارد ملی و بین المللی باشد.
هزینه بالای روش تشعشعی و خطر احتمال پیش پخت در روش پراکسیدی و ایجاد حباب در حین شبکهای شدن لوله باعث توسعه و رواج روش سیلانی نسبت به دو روش دیگر شده است.
پادکست شماره 3: معرفی پلیمر PE-RT
جهت استفاده بهینه از لولههای پلیاتیلن با کاربری خاص، محققان به فکر ایجاد پلیمری با مواد اصلاح شده دیگری برآمدند که در آن، مواد پلیاتیلن بتوانند در شرایط دمایی بالاتر فشار هیدرولیکی را تحمل نمایند.
پلیمر (یا به فارسی بسپار) PE-RT نوعی پلیاتیلن است که مولکولهای آن دارای پیوند طولی بین یکدیگر هستند و هیدروکربن بهعنوان کو پلیمر به آن اضافه شده است. این فرآیندها باعث میشود این پلیمر توان تحمل فشار بیشتری را نسبت به پلیاتیلن PE داشته باشد.
PE-RT دارای دو نوع میباشد:
• پلیاتیلن PE-RT-TYPE (I): در شرایط بلند مدت کاری برای دمای حداکثر 70 درجه سانتیگراد در فشار 10 بار طرکاربرد دارد. از این رو این پلیمر برای استفاده در سیستم گرمایش از کف یک انتخاب مناسب است.
• پلیاتیلن PR-ET- TYPE (II): برای دماهای بالا تا حدود 85 الی 90 درجه سانتیگراد در فشار 10 بار مناسب میباشد. این نوع PE-RT برای مصارف آب آشامیدنی و گرمایش رادیاتوری مناسب است.
پلیمر PR-ET- TYPE II نسبت به PE-X مقاومت مکانیکی و شیمایی بهتری دارد و نرمتر هست به همین علت در لولههای BTS لایه خارجی که در تماس با محیط اطراف مثل خاک است و ممکن است در اثر ضربه به لوله آسیب وارد شود از پلیمر PR-ET استفاده شده تا مقاومت بالاتری داشته باشد. همچنین اجرا و خم کردن لوله BTS که دارای لایه PE-RT در لایه خارجی هست نسبت به لولههای PE-X / Al / PE-X راحتتر و آسانتر است.
پادکست شماره 4 : معرفی آزمون چرخه دمایی
هدف آزمون: بررسی مقاومت به هم پیوستگی لوله و اتصالات
مهمترین آزمون بررسی کیفیت سیستمهای لولهکشی آب سرد و گرم، آزمون “چرخه دمایی” است. اگر تغییرات دمایی به دلیل تفاوت در ضریب انبساط حرارتی لوله و اتصالات ، سبب شل شدن اتصالات از مجموعه لولهها و ایجاد نشتی شود، این آزمون آن را نشان خواهد داد.
در این آزمون که مطابق با استاندارد EN12293 انجام میشود مجموعهای از انواع لولهها و اتصالات در دستگاه آزمون چرخه دمایی بسته و آب با دمای 95 درجه در فشار تست 10 بار با دوره زمانی 15 دقیقهای وارد مجموعه میشود و پس از سپری شدن دوره زمانی، آب تخلیه شده و بلافاصله آب با دمای 20 درجه با شرایط قبل وارد مجموعه لوله و اتصالات میشود.
این سیکل 5000 بار تکرار میشود. در انتهای این آزمون که نزدیک به 4 ماه زمان نیاز دارد، در مجموعه لوله و اتصالات نباید نشتی رخ داده باشه تا آزمون تایید شود.
از لوله و اتصالات BTS به علت داشتن تایید این آزمون میتوان در سیستم های سرمایشی – گرمایشی مانند فن کوئل استفاده نمود.
پادکست شماره 5 : معرفی آزمون استحکام فشاری بلند مدت(هیدرواستاتیک)
هدف آزمون: بررسی مقاومت لولههای چند لایه در برابر فشار مداوم
آزمون هیدرواستاتیک بهصورت فشار آب در هوا است و از آوِن هوا استفاده میشود.
در این آزمون طول آزاد نمونه لوله استفاده شده، حداقل 10 برابر قطر خارجی است و نباید کمتر از 250mm باشد. داخل نمونه لوله سیال آب قرار داده شده و برای همدمایی به مدت 4 ساعت در آوِن هوا قرار میگیرد. پس از تعادل دمایی، نمونه لوله به مدت 22 ساعت در دمای آزمون 95 درجه سانتیگراد و تحتفشار داخلی 25 بار مورد آزمون قرار میگیرد.
در انتهای این آزمون نمونه لوله نباید دچار ترکیدگی، بادکردگی و یا نشتی شده باشد.
شرایط این آزمون معادل 50 سال کارکرد لوله است و نمونههایی که تأیید این آزمون را داشته باشند میتوانند تا 50 سال در شرایط گفته در استاندارد ملّی ایران شماره 2-12753 کار و عمر نمایند.
پادکست شماره 6 : معرفی آزمون حلقه
هدف آزمون: بررسی استحکام کششی لوله و کیفیت جوش آلومینیوم
در این آزمون 15 نمونه پشت سر هم از یک لوله با طول 25 میلیمتر انتخاب شده و بهگونهای داخل دستگاه کشش (Tensile) قرار داده میشود که جوش آلومینیوم نسبت به محور کشش زاویه 90 درجه داشته باشد. سپس فکها با سرعت 50 میلیمتر بر دقیقه از یکدیگر دور شده و حداکثر مقدار نیروی تحمل شده توسط لوله ثبت میشود این مقدار باید بیشتر از حداقل استحکام گفته شده در استاندارد ملی ایران شماره ISIRI12753-2 باشد.
حداقل استحکام حلقه لوله
این استحکام برای لوله 16 برابر 2100 نیوتن، برای لوله 20 و 25 برابر2400 نیوتن، لوله 32 برابر 26500 نیوتن، لوله 40 برابر 3200 نیوتن، لوله 50 برابر 3500 نیوتن و برای لوله 63 برابر 5200 نیوتن است.
در آزمون حلقه لولههای BTS به علت استفاده از مواد اولیه با کیفیت، استفاده از دستگاههای روز دنیا و در نظر گرفتن ضخامت آلومینیوم در حد مناسب و بیشتر از استاندارد، نتایج به دست آمده مطلوب و بیشتر از اعداد گفته شده در آزمون برای هر سایز لوله است.
بازدیدها: 30






